Sztandar Biblijny nr 218 – 2007 – str. 59
Ten atak na Europę jest często zwany inwazją Moorisza. Europa była zagrożona, gdy siły islamskie przedostawały się z Hiszpanii do Francji, lecz królowie Franków, szczególnie Karol Martel (Młot) podczas walki pod Poitiers w 732 roku, zatrzymali ich dalszy postęp. Tak zaczęła się historia islamskiej Hiszpanii z jej unikalną kulturą, która trwała do 1492 roku.
Na terytoriach islamskich znowu wybuchła przemoc pomiędzy frakcjami. Jedna po drugiej następowały wojskowe porażki wzdłuż północno-wschodnich granic, a bunty w nowo podbitych indyjskich prowincjach zmusiły do wycofania się. Plemienne rebelie, wrzenia i krwawe walki na wszystkich frontach nadwątliły energię islamu. Marwan II, ostatni z Omajadów, jak i większość z jego rodziny, zginął tragicznie w 750 roku. Następnie pojawiła się dynastia Abbasydów (wywodząca się od wuja Mahometa, Abbasa).
KALIFOWIE DYNASTII ABBASYDÓW
W czasie panowania kalifów dynastii Abbasydów, przeniesiono stolicę do Bagdadu. Armie, skłonne do wewnętrznych walk za czasów Omajadów, zostały szybko przygotowane do obowiązków na różnych frontach. Arabski język i religia zostały zachowane w całym imperium przez 200 lat, po czym język perski stał się językiem kultury. Twierdzenia o ich pochodzeniu jako prawdziwych dziedziców Mahometa były silnie podtrzymywane w obliczu opozycji szyitów, a „Sunna” stała się podstawą, na której powstała kultura Abbasydów.
W bardziej uporządkowanych warunkach i granicach utrwalonych przez traktaty, zaczął się rozwijać handel i przemysł. W Bagdadzie był to świetlany okres rozwoju intelektualnego imaterialnego luksusu, który emanował na cały muzułmański świat. Kultury tak różniące się, jak hiszpańska i indyjska, były rozważane przez gorliwych, niecierpliwych uczonych w twórczej wymianie poglądów, która dużo zdziałała dla podniesienia poziomu ośrodków nauczania, administracyjnych i sal dyskusyjnych.
Ówczesna Europa była pogrążona w największych ciemnościach. Święte Cesarstwo Rzymskie było w sporze pomiędzy Papieżem a królem Franków. Europa, która jeszcze nie podniosła się z barbarzyńskiego pustoszenia, jakie ogarnęło Cesarstwo Zachodnie, z trwogą patrzyła na groźne „szpony” islamu, na wschodzie i na zachodzie. Mimo to, wymieniono ambasady pomiędzy Bagdadem i Cesarzem Karolem Wielkim, a chrześcijanom udzielono więcej swobody w odwiedzaniu Jeruzalem. Nauka, która przenikała z powrotem do Europy, skłaniała do powstawania tam nowych, pełnych entuzjazmu szkół z nowym intelektualizmem, który mieszał się z ich religijnymi dogmatami, inicjując powolny rozwój średniowiecznego scholastycznego nauczania.
Jednak w tym czasie szczyt islamskiej świetności już przeminął; odżyła stara wrogość. Wybuchały lokalne bunty, a wodzowie zdobyli pewną miarę niezależności. Sam Bagdad popadł w stan bliski anarchii. Szyici zyskali poparcie, a dynastia Abbasydów zaczęła upadać. Egipt i Hiszpania rozstrzygały swoją historię niemalże niezależnie. Palestyna stała się oddzielną kwestią, gdy w 1099 roku Krzyżowcy z Europy zdobyli Jerozolimę i mieli ją w posiadaniu, aż wielki islamski wódz, Saladyn, zakończył ich okupację w 1187 roku. Najazdy Mongołów w 1220 roku, pod dowództwem Dżingis Chana, rozpoczęły historyczną dewastację północnej i wschodniej Persji. Tak jak Attyla, król Hunów był „biczem od Boga” dla chrześcijańskiej Europy, tak Dżingis Chan był uważany przez wielu za Boską karę dla niedbałego islamskiego pokolenia.
Czterdzieści lat później sam Bagdad został zaatakowany i złupiony przez Mongołów pod wodzą Hulagu, wnuka Dżingis Chana. Ostatni kalif Bagdadu, Al-Mustasim, został śmiertelnie pobity w 1258 roku. W tym czasie mamelucy, wcześniejsi niewolnicy znad Morza Czarnego, przechwycili władzę w Egipcie i wzmocnili na czas swe panowanie, by stawić opór Mongołom napierającym od południa. W Persji po trzech pokoleniach przywrócono islam, nie w wyniku podbojów, lecz przez nawrócenie, ponieważ mongolski Gajan (1295-1304), porzucił buddyzm by stać się muzułmaninem.
Mongolski ucisk ze strony Azji został wznowiony, gdy pokonujący wszystkich Tamerlan (Timur Chromy), po podbojach Azji, zawrócił z Samarkandy, by podbić wszystkie wschodnie islamskie ziemie na południe od Syrii. On był „dobrym muzułmaninem” i faworyzował porządki mistycznego Safiego w Persji.
Przez wielkie centralne lądy Azji od Morza Chińskiego do krańców Europy zachodniej