Sztandar Biblijny – Marcin Luter – str. V

życia zostały obalone przez tę jedną podstawową doktrynę Biblii. Zadziałała jak karczownik wyrywający z korzeniami całe papieskie drzewo! Patrząc na ten rezultat, podziwiamy dalekowzroczną Bożą mądrość, która zadała papiestwu śmiertelny cios częścią miecza Ducha, traktującą o usprawiedliwieniu z wiary.

      W 1520 roku Luter opublikował dwa dzieła, które znacząco przyspieszyły reformację: (1) Pismo do chrześcijańskiej szlachty narodu niemieckiego oraz (2) O niewoli babilońskiej Kościoła. Sprowokowały one reakcję króla Anglii, Henryka VIII, na którą Luter odpowiedział miażdżąco. Trzecia praca, zatytułowana O wolności chrześcijanina, wyjaśniała główną naukę Lutra – o usprawiedliwieniu z wiary. Krótko potem przybył doktor Eck, przywożąc bullę papieską (edykt) potępiającą jako herezje 41 stwierdzeń pochodzących z pism Lutra i zawiadamiającą go, że ma 60 dni na przyznanie się do winy i wycofanie z błędów, aby uniknąć ekskomuniki. Luter w odpowiedzi spalił bullę, egzemplarz rzymskiego prawa kanonicznego i inne dokumenty, jako korzenie wszelkiego zła, przed budynkiem wittenberskiego uniwersytetu, na oczach studentów i publiki. W ten sposób otwarcie zerwał z Rzymem.

LUTER NA SEJMIE W WORMACJI

      Bulla ekskomunikująca Lutra została ogłoszona 6 stycznia 1521 r. Wezwano go na przesłuchanie na sejmie w Wormacji. Przyjaciele ostrzegali go i zdecydowanie odradzali mu udanie się tam, ale pojechał mimo to, mówiąc: „Choćby w Wormacji było tyle diabłów, ile dachówek na dachach, i tak bym się tam zjawił”.

      19 kwietnia 1521 roku Luter stanął więc przed cesarzem i wieloma prominentnymi szlachcicami i dostojnikami kościelnymi, mając ze sobą niewielu przyjaciół. Niektórzy nazwali to „najwspanialszą sceną w historii”. Przez dwie godziny bronił swych doktryn, czyniąc to skromnie, jasno i logicznie. Gdy kazano mu odwołać swoje twierdzenia, odpowiedział: „Jeżeli nie zostanę przekonany świadectwami Pisma Świętego lub ewidentnymi argumentami logicznymi (gdyż nie wierzę ani samemu papieżowi, ani soborom, skoro wiadomo, że często się mylili i zaprzeczali sobie samym), to pozostaję związany fragmentami Pisma, które sam zacytowałem, a moje sumienie jest zakładnikiem Słowa Bożego. A ponieważ nie jest ani bezpiecznie, ani właściwie postępować wbrew sumieniu, nie mogę odwołać i nie odwołam niczego. Przy tym stoję. Nie mogę zrobić niczego innego. Tak mi dopomóż Bóg. Amen!”.

      Po tym wydarzeniu skazano Lutra na „cesarską banicję”, wyjmującą go spod prawa (Reichsacht – wyjęcie spod protektoratu cesarza, które obowiązywało na terenie całej Rzeszy i oznaczało, że po upływie 20 dni od wyroku, każdy mógł bezkarnie go zabić – przyp. tłum.). Po opuszczeniu Wormacji – zgodnie z planem, w który był wtajemniczony – Luter został porwany przez przebranych rycerzy i zabrany do twierdzy Wartburg.

LUTER W WARTBURGU

      W Wartburgu Luter przebywał w przebraniu, podając się za rycerza o imieniu Junker Jörg. Miał tam czas, aby przetłumaczyć Nowy Testament z oryginału greckiego na język niemiecki. Najwyraźniej doszedł do wniosku, że jego ruch reformatorski zostanie zdławiony, jeśli nie sprzymierzy się ze świeckimi książętami. Stał się zdecydowanie bardziej konserwatywny. W marcu 1522 roku, po dziesięciomiesięcznym wygnaniu, tymczasowo wrócił do Wittenbergi z powodu tamtejszych zamieszek. Elektor Karlstadt (Andreas Karlstadt– przyp. tłum.) i inni dość mocno zradykalizowali się w stosowaniu tego, co jak myśleli, było konsekwencją zasad głoszonych przez Lutra. Wywołało to szaloną burzę buntów i niszczenia „bałwanów” (relikwii, obrazów i posągów – przyp. tłum.). Luter wygłosił osiem kazań, którymi przywrócił porządek. Cieszyło to Fryderyka Mądrego, jego księcia, który jednocześnie starał się utrzymywać dobre stosunki z papieżem i cesarzem.

      W roku 1524 Luter zrzucił habit mnicha, a w 1525 r. poślubił Katarzynę von Bora, byłą zakonnicę, z którą miał potem sześcioro dzieci. Jego listy ukazują go jako wzór głowy chrześcijańskiej rodziny. Będąc miłośnikiem muzyki i śpiewu, napisał kilka pięknych pieśni, z których najbardziej znaną jest „Warownym grodem jest nasz Bóg”.

      Podjęto pewne wysiłki pojednania Lutra z papiestwem, ale bezowocnie. Kontynuował pracę reformatorską, lecz w znacznie bardziej konserwatywny sposób. Nie minęło wiele lat, jak poprzez Pismo Święte odebrał Rzymowi około dziewięć dziesiątych Niemiec i znacząco rozszerzył reformację w innych krajach. W dalszym ciągu toczył dysputy z Karlstadtem, Erazmem (z Rotterdamu – przyp. tłum.) i innymi – zarówno tymi, którzy częściowo się z nim zgadzali, jak i ze stronnikami papieża. Jego głównym pomocnikiem w dziele reformatorskim był Melanchton,