Sztandar Biblijny nr 262 – 2014 – str. 94

wydarzenie mogło być łatwiej zauważone. Dlatego jeśli teoria zaćmienia księżyca ma jakieś znaczenie, to z pewnością nie popiera wcześniejszej daty, czyli 4 roku p.n.e.

      Niestety, żaden wiarygodny historyk nie podał nam daty śmierci Heroda. Józefus wspomina ważne okresy historyczne i podaje daty niektórych wydarzeń, lecz daty te nie są wiarygodne. Jedne zdają się wskazywać na śmierć Heroda w 4 roku p.n.e., lecz innych nie można pogodzić z tą datą. Na przykład, według opisu Józefusa, Herod zmarł w wieku 70 lat. Gubernatorem Galilei został mianowany w 47 roku p.n.e. i miał wtedy 25 lat (Dawne dzieje Izraela 14:9:2). To wskazywałoby, że urodził się w 72 roku p.n.e. (47 plus 25). Zatem jego śmierć nastąpiłaby w 2 roku p.n.e., zamiast w 4 roku. Encyklopedia Appletona pod hasłem „chronologia” podaje: „Józefus także podaje daty, lecz jest zbyt niestaranny, by można je brać pod rozwagę”.

ROZWAŻENIE DOWODÓW BIBLIJNYCH

      Przejdziemy obecnie do przedstawienia biblijnych dowodów na ten temat. Pismo Święte umieszcza narodziny naszego Pana bliżej początku naszej ery i wskazuje, że nasz Pan urodził się w 2 roku p.n.e., czyli rok i trzy miesiące wcześniej przed 1 Rokiem Pańskim. Poniżej przedstawiamy te dowody.

      Misja naszego Pana trwała trzy i pół roku. Sześćdziesiąt dziewięć symbolicznych tygodni – lat (Dan. 9:24–27) doprowadza nas do Jego chrztu i namaszczenia na Mesjasza. Wtedy rozpoczął się ostatni, czyli siedemdziesiąty tydzień (7 lat) łaski dla Izraela. Nasz Pan został odcięty (w śmierci) w połowie siedemdziesiątego tygodnia – trzy i pół roku po rozpoczęciu służby. Jak wiemy, został On ukrzyżowany w czasie święta Paschy, obojętnie który był to rok. Skoro trzy i pół roku Jego misji skończyło się w kwietniu, to musiała się ona rozpocząć w październiku, niezależnie od roku. Zatem październik któregoś roku musiał być prawdziwym miesiącem Jego narodzin, ponieważ Pan Jezus nie opóźniał rozpoczęcia Swej misji, lecz rozpoczął ją, gdy tylko skończył 30 lat i zgodnie z Prawem Zakonu (pod którym się urodził i któremu był posłuszny) nie mógł jej rozpocząć zanim nie skończył 30 lat. Dlatego rozpoczął ją, gdy „zaczynał być jakby w trzydziestu latach” (Łuk. 3:23).

      Jan Chrzciciel był o 6 miesięcy starszy od naszego Pana (Łuk. 1:26, 36). Dlatego stał się pełnoletni (zgodnie z Prawem Zakonu – w wieku 30 lat, 4Moj. 4:3; 1Kron. 23:3) i zaczął głosić na 6 miesięcy przed rozpoczęciem misji przez naszego Pana. Data rozpoczęcia misji Jana jest jasno określona: „roku piętnastego panowania Tyberiusza cesarza” (Łuk. 3:1). Ta biblijnie określona data jest także wyraźnie określona w historii świeckiej i nie ma co do niej żadnych uzasadnionych wątpliwości. Tyberiusz został cesarzem po śmierci cesarza Augusta, 19 sierpnia, 767 roku od założenia Rzymu, tzn. w 14 roku n.e.

      Lecz ci, którzy są wprowadzeni w błąd przez niedokładne stwierdzenia Józefusa związane z Herodem i umieszczają narodziny Jezusa w 4 roku p.n.e. w celu zharmonizowania ich z poglądem Józefusa, mają trudności, by pogodzić je z datą wyraźnie określoną przez Łukasza i także tę datę usiłują zharmonizować z teorią 4 roku p.n.e. Aby to osiągnąć, twierdzą, że Tyberiusz zaczął „panować” na 3 lub 4 lata przed śmiercią Augusta, po czym w pełni został ogłoszony cesarzem, oraz że jego panowanie powinno być uznawane właśnie od tego czasu.

      Lecz greckie słowo przetłumaczone na „panowanie” w Łuk. 3:1 to hegemonia, co znaczy „wodzostwo, rządzenie, zwierzchnictwo” (Thayer); „na czele drogi, idąc na przedzie, wódz” (Liddell i Scott). Dlatego choć Tyberiusz był blisko związany z cesarzem Augustem w ostatnich latach jego życia, jako jego prawowity następca i towarzysz, oczywiste jest, że w prawdziwym znaczeniu tego słowa Tyberiusz nie miał władzy ani pełnomocnictwa jako głównodowodzący czy monarcha; ani urzędowa kadencja jego urzędu, jego „panowanie” nie rozpoczęło się przed śmiercią cesarza Augusta w 14 roku n.e. Zgodnie z tym, nie jest właściwe by twierdzenie, że panowanie Tyberiusza rozpoczęło się trochę wcześniej, kiedy cesarz August był jeszcze głównodowodzącym lub monarchą.

      Komentarz Meyera (Łukasza, s. 292) w odniesieniu do panowania Tyberiusza podaje: „Mogłoby wydawać się wątpliwe czy Łukasz liczy (…) od rozpoczęcia współpanowania czy też samodzielnego rządzenia. Ponieważ jednak nie dodano żadnej wskazówki, która odwiodłaby nas od sposobu liczenia lat cesarzy, zwykle stosowanego wśród Rzymian i przestrzeganego nawet przez Józefusa, musimy pozostać przy poglądzie, że piętnasty rok we fragmencie przed nami trwał od 19 sierpnia 781 do 19 sierpnia 782 roku.

      Ponieważ Tyberiusz został cesarzem w dniu śmierci Augusta, 19 sierpnia 767 roku od założenia Rzymu (14 roku n.e.), zatem pierwszy rok jego panowania trwał od 19 sierpnia 767 do 19 sierpnia 768 (od 19 sierpnia 14 r. n.e. do 19 sierpnia 15 roku n.e.). Zgodnie z tym piętnasty rok jego panowania, w którym, jak oznajmia Łukasz 3:1–3, Jan rozpoczął swą służbę, byłby czternaście lat później, od 19 sierpnia 781 do 19 sierpnia 782 roku od założenia Rzymu, czyli od 19 sierpnia 28 roku do 19 sierpnia 29 roku n.e. Wówczas data podana w Łuk. 3:1 jest nie tylko datą mającą związek z tym tematem, dostarczoną przez Nowy Testament, lecz jedyną pewną datą. Umożliwia ona nam dokładne określenie czasu, kiedy zarówno Jan jak i Jezus w wieku 30 lat